Leven is beleven, is een onophoudelijk bewegen van de voorgaande belevenis naar de volgende. Maar belevenissen op zichzelf zeggen niets. Een belevenis moet een betekenis krijgen, al is het alleen maar om ze aan anderen te kunnen doorvertellen. En wat een betekenis doet is het kenmerken van het karakter van een belevenis, het aangeven van wat er bijzonder aan is. Maar de betekenis toont tegelijk het algemene ervan, het kader waarin die belevenis een …

Voor zover de mensheid filosofieën heeft gekend, zal een van de eerste vormen van filosofie die van het animisme zijn geweest, de overtuiging dat dieren, planten, rivieren, de wind, wolken, ja alles wat de mens op zijn weg vond, een ziel heeft, net als de mens zelf. En dat de mens zelf een ziel heeft, is voor animisten vanzelfsprekend. Er is namelijk voor de mens iets als een zijn voor zichzelf. Mensen kijken anders aan tegen zichzelf dan tegen de rest van de wereld. Ze kennen een innerlijk perspectief dat hen vertelt wat ze ondergaan. Ze kennen ontroering bij het zien van iets moois, ze kennen …

In zijn boek “Breaking the Spell” onderscheidt Daniel Dennett bij religieuze mensen twee soorten geloof: geloof in de godheid, of wat er ook maar centraal staat in hun religie, en geloof in geloof. Volgens Dennett zijn er veel meer mensen die geloven in geloof dan mensen die echt geloven. Als je echt gelooft in een rechtvaardige en almachtige God hoef je niet bang te zijn voor de dood. Het is dan juist de poort naar een beter leven, en wat zou je er dan van weerhouden te sterven met een glimlach op je gezicht? Maar ook vele religieuze mensen vrezen de dood. Zij geloven niet …

Momenteel studeren er aan hogescholen en universiteiten in Nederland meer vrouwen dan mannen. Het gezicht van radio en TV wordt in meerderheid bepaald door vrouwen. En omgekeerd, in allerlei beroepen die vroeger exclusief voor vrouwen waren, zoals in de verpleging en het schoonmaken van gebouwen, tref je steeds meer mannen aan. Is dat een teken van een voortschrijdende emancipatie van de vrouw, een niet te stuiten trend, of is dat een tijdelijk verschijnsel, iets dat van de ene dag op de andere weer in zijn tegendeel kan verkeren?

De emancipatiebeweging van na de oorlog heeft zonder twijfel succes gehad. Het aandeel van vrouwen op de arbeidsmarkt is …

De dingen zijn ontegenzeggelijk zoals ze zijn. Maar hoe zijn ze dan? We kennen de dingen als ervaringen, als visuele indrukken, in de vorm van tastbelevingen, als geuren of geluiden. Maar we willen de dingen niet alleen ervaren, we willen er ook een oordeel over kunnen uitspreken. We willen er een label aan vast kunnen knopen dat iets over die dingen zegt. Vooral willen we er categorieën als ‘goed’ en ’slecht’, ‘juist’ en ‘onjuist’, ‘waar’ en ‘onwaar’ op kunnen toepassen. En dat niet slechts als een persoonlijk oordeel maar als een absolute kwalificatie, als inherente eigenschappen van de dingen, als iets dat uit de wereld van …

Aristoteles was een wijs man. Net als vele anderen zocht hij naar de basis van een ethiek. En hij bedacht daarvoor niet een of andere fraaie logische formule, maar hij ging uit van het geheel van een mensenleven. Je hebt ethisch geleefd als je aan het einde van je leven voldaan op dat leven kunt terugkijken. En hoe bereik je dat? Door altijd het juiste midden te kiezen. Als je Aristoteles vroeg: “Wat is moed?” zou hij zeggen: “Moed is het juiste midden tussen lafheid en overmoed”. Daarbij zou hij er op wijzen dat het juiste midden niet het punt precies halverwege is, maar dat het …

Stel je voor: je ontwaakt in een vreemde wereld. Die wereld is niet vreemd omdat hij afwijkt van de jou bekende wereld, maar simpelweg omdat je totaal geen ervaring hebt met werelden überhaupt. Dat is ongeveer de situatie van een pasgeboren baby. Alleen kan die baby nog niet zo veel uitrichten in zijn wereld en is hij omringd door mensen die de wereld kennen en hem zullen helpen om er zelf in thuis te raken. Maar ook die mensen rond die baby hebben ooit de wereld moeten leren kennen. En ook zij zijn geholpen door voorgangers. Voorgangers die op hun beurt weer voorgangers hadden.

Betekent dat dat …

Hoeveel zie je scherp? En wat dringt er tot je door van alle geluiden waar je je doorheen beweegt? De wereld van onze zintuigen is maar klein. En toch leven wij in een uitgebreide wereld die de hele aarde omspant en ook nog grote delen van het heelal bevat. Ons zien, horen, voelen en ruiken is beperkt. Maar ons beleven is onbegrensd.

Als je leest dan kun je een, hooguit twee woorden tegelijk overzien. Maar na een tijdje zit er een heel boek in je hoofd. Als je luistert, dan volg je hooguit één conversatie. Maar na een tijdje ken je iemand door en door. Uit allerlei …

Technische apparaten zijn door ontwerpers bedacht. In veel gevallen zijn eerst de behoeften van potentiële gebruikers gepeild en is er een lijst van eisen opgesteld, waarna de ontwerper aan de slag is gegaan die allerlei onderdelen bij elkaar heeft gezocht en die met elkaar heeft verbonden tot iets dat aan die behoeften zou kunnen voldoen. Vervolgens is er een productielijn opgezet en zijn er toeleveranciers benaderd, waarna de productie is opgestart van een aantal producten dat overeenkomt met de geschatte markt. Voordat zo’n apparaat op de markt komt hebben zich daar al veel mensen mee bezig gehouden.Apparaten zijn vaak geïnspireerd op natuurlijke voorbeelden. Er zouden geen …

Een koe is geen paard. Een stuk landschap kan niet tegelijkertijd een berg en een dal zijn. De wereld bestaat maar op één manier. En wat voor manier dat is, dat kunnen we in principe weten. Of niet soms? Mensen bedrijven wetenschap, afhankelijk van hoe je het beoordeelt, al zo’n 500 of 2500 jaar. Maar de wetenschap heeft ons die manier nog niet opgeleverd. Tot nu toe zijn we ertoe veroordeeld om tegen de buitenkant van de wereld aan te kijken en maar te raden wat zich achter die schermen afspeelt. Of niet soms? De wereld is één geheel en bestaat maar op één manier, dus …