I
We waren met paardenkoetsjes naar de tempel gebracht. De tempel van Horus in Edfu. Vier personen per koetsje, terwijl die koetsjes eigenlijk maar geschikt waren voor twee personen. Maar tegenover de twee hoofdplaatsen was nog een bankje, eventueel geschikt voor kinderen. Als je daarop zat moest je je goed vasthouden om er niet uit te vallen. De koetsier was zoals de meeste van zijn collega’s gekleed in een traditionele lange djellaba, een onaanzienlijk grijs geval, net zoals de meeste mannen dat daar …

Een nieuw trans-Atlantisch verbond voor een kosmopolitische wereld? Reflecties naar aanleiding van The Post-American World van Fareed Zakaria.
1
Het zijn interessante tijden voor diegenen met een gezonde interesse in de mondiale politiek. Aan het einde van het eerste decennium van de 21ste eeuw bevinden we ons in het midden van globale transformatieprocessen die de wereld grondig zullen hervormen. Zowel de onvermijdelijk toenemende globale economische interdependentie als veranderingen in onderlinge machtsrelaties tussen mondiale actoren zorgen er voor dat er meer dan ooit een levendige discussie plaatsvindt over de toekomst van onze wereld. Uiteraard zijn dergelijke debatten geen nieuwigheid. Sinds oudsher breken historici en beleidsmakers hun hoofd over de toekomst. Hoe zal de wereld er uit zien binnen 10 jaar? …

De neoconservatieve denktanker en analist van internationale relaties, Robert Kagan, heeft weer een spraakmakend pamflet op de markt gegooid. Onder de titel The Return of History and the end of Dreams biedt Kagan ons een boek aan waarin de kunnen lezen hoe de 21ste eeuw op mondiaal geopolitiek vlak zal gaan evolueren.
Zoals altijd bij Kagan is het boekje een absolute must voor iedereen die wat te weten wil komen over de internationale orde. Met de opkomst van China en Rusland is er de laatste jaren immers aanzienlijk veel veranderd op het internationale toneel. Het meest verrassende is allicht dat de meeste ontwikkelingen niet echt werden voorzien door de liberale democratieën. Nochtans waren zij het die door Francis Fukuyama werden aangekondigd …

Hitchens, C. (2007). God is not Great. The Case Against Religion. London: Atlantic Books. 285 blz.
Atheïsme is opnieuw een veelbesproken thema binnen de westerse wereld. De afgelopen jaren hebben een stortvloed van nieuwe literatuur rondom dit thema voortgebracht. In de lage landen hoeven we maar te denken aan het Atheïstisch Manifest van de filosoof Herman Philipse of aan de politieke en intellectuele strijd tegen het moslimfundamentalisme van Ayan Hirsi Ali. In Frankrijk is er de filosoof en schrijver Michel Onfray die in 2005 de religieuze wereld op zijn grondvesten deed daveren met een atheïstisch manifest gericht tegen alle monotheistische religies die het westen heeft voortgebracht. De kers op de spreekwoordelijke taart is echter ontegensprekelijk het immens veel gelezen …

De term kosmopolitisme is aan een sterke opmars bezig binnen de hedendaagse politieke filosofie. In tegenstelling tot wat velen denken heeft het concept al een eeuwenoude geschiedenis. Het kosmopolitisme werd reeds tijdens de Klassieke Oudheid gebruikt door vooraanstaande denkers zoals de filosoof Diogenes de Cynicus. Zij zetten zich af tegen denkers die zichzelf beschreven als leden van de polis, de naam die toen werd gebruikt om de Griekse stadstaten te beschrijven. Kosmopolieten wilden hun lot en hun leven niet verbinden aan één lokaliteit. Zowel politiek als intellectueel vonden ze zo een verbondenheid veel te benauwend. Ze beschreven zich als personen die verbonden waren met meerdere entiteiten en wilden zo in de verf zetten dat zich konden inleven in …

Het mag duidelijk zijn dat Bauman in zijn werken begaan is met de toestand van vluchtelingen en migranten.

Uit zijn analyse van angst blijkt ondubbelzinnig dat migranten in steeds toenemende mate fungeren als doelwit waarop de existentiële angsten van ons bestaan worden geprojecteerd (zie de blog hieronder).

Dit feit is in historisch opzicht nauwelijks een nieuw gegeven. Vluchtelingen en migranten worden in de geschiedenis voortdurend gedemoniseerd en beschimpt. Hieraan ligt een psychologische verklaring ten grondslag: “Refugees bring home distant noises of war and the stench of gutted homes and scorched villages, that cannot but remind the settled how easily the cocoon of their  safe and familiar routine may be pierced or crushed and how deceptive the security of their settement must be” …

Ongeveer 30.000 mensen woonden op zaterdagavond 24 maart rondom het Brusselse Atomium de feestactiviteiten  ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van het proces van Europese integratie bij. 500 miljoen mensen over heel het continent bekeken het feest vanuit hun huiskamer. Hoge aantallen die bewijzen dat Europa, en de Europese Unie in het bijzonder, de geesten van de inwoners van de West- Europese landen nog steeds in grote mate kan beroeren.

Ondanks de ruime publieke belangstelling voor de vijftigste verjaardag van wat tegenwoordig de Europese Unie heet, is er voor het feestvarken weinig reden tot juichen. Zo werd gedurende de afgelopen maanden en jaren de poging om een Europese grondwet uit de grond te stampen een totaal fiasco. Nochtans is zo een grondwet noodzakelijk om een …

Gisteren schreef ik op deze blog een pleidooi voor een kosmopolitisch Europa, een kosmopolitische Europese Unie. In de conclusie van mijn stukje schreef ik het volgende:

“(…) Daarom hebben we in Europa momenteel nood aan een nieuwe generatie van kosmopolitische politici die de Europese Unie willen uitbouwen tot een nieuw succesverhaal. Ze moeten helpen bij het creëren van een kosmopolitisch Europa. Daarmee bedoel ik dat de EU zich moet ontwikkelen tot een krachtige actor die op het internationale politieke toneel conflicten zoals in Darfur en zelfs de Palestijnse gebieden kan oplossen. Dit moet gebeuren door middel van het gebruik van diplomatie en multilateralisme ondersteund met een geloofwaardige militaire slagkracht.”

Vandaag las ik echter onrustwekkend nieuws op de online site van de populaire Belgische krant het …

Aan de hand van een korte recensie van een boek van de Amerikaanse politieke wetenschapper Michael Mandelbaum zou ik graag een debat opzetten over de toekomst van de internationale wereldorde. In het bijzonder staan hierin twee vragen centraal: zullen de Verenigde Staten de komende jaren de wereldpolitiek blijven domineren? En ten tweede, wat is (moet?) de rol (zijn) van de Europese Unie in de wereldpolitiek? Ik hoop dat mijn recensie kan aanzetten tot een debat hierover. Goede argumenten, literatuurtips en totaal af te raden literatuur zijn altijd welkom uiteraard. 

Michael Mandelbaum is een Amerikaanse professor gespecialiseerd in internationale politieke relaties. In zijn omvangrijke boek The Case for Goliath. How America Acts As the World’s Government in the 21st Century houdt hij een pleidooi voor …