Als we terugdenken aan de tijd waarin prinsen nog grote diners organiseerden om interessante denkers bij elkaar te brengen dan kunnen we Harman zien als de hoflakei die ons in dit boek uitnodigt om te komen dineren bij Bruno Latour, de prins der netwerken. Hij wil dat Latour niet langer alleen bij Science & Technology Studies bekendheid heeft. Latours ‘Actor-Network-Theory’ verdient het om door filosofen serieus genomen te worden. Latour kan de metafysica nieuwe stof tot nadenken geven en de weg vrijmaken naar een objectgeoriënteerde filosofie, die het klassieke subject-object denken achter zich weet te laten.Het is een gewaagde onderneming van Harman. Veel filosofen moeten niets weten van Latour.  Zij verzuchten al snel: ‘Hij, een filosoof?’ …

Lang zag ik uit naar Tim Burtons verfilming van Alice in Wonderland. Als iemand het sprookjesachtige en absurde van het verhaal in beelden zou kunnen vatten is hij het wel, dacht ik. De werkelijkheid, echter, valt vies tegen. Want zijn Alice is geen verwonderd kind, maar een negentienjarige die na een aantal omzwervingen klaar is voor het redden van de wereld. En dat is vreemd. Want dat lijkt me niets voor Alice. Wij verwachten van haar niet dat ze ons iets leert, wij verwachten van haar dat ze de meest fantastische dingen droomt – waarom zouden we niet vijf dinsdagen tegelijk kunnen hebben? Want samen zijn ze in de winter dan wat warmer. Of nee, misschien …

Zizek, wie kent deze ‘Elvis van de culturele theorie’ niet? Als een hippe rockster begeeft deze provocerende man zich in het land van de cultuurkritiek. Gebruikmakend van Lacan, Hegel en Marx stort hij zich op de hedendaagse cultuur. In zijn omvangrijke oeuvre raak je nogal eens de weg kwijt. Zizeks nieuwste boek Geweld, het eerste boek in de ‘profile series’ rondom hetzelfde thema, is een mooie inleiding in zijn denken. Het is fascinerend en vermakelijk om te lezen, maar roept ook veel kritiek op.

Zizek probeert in zijn nieuwe boek Geweld te reflecteren op het fenomeen geweld. Zijn inleiding begint met een anekdote over een arbeider die wordt verdacht van diefstal. Elke dag wordt zijn kruiwagen …

Lieven de Cauter schetst in Archeologie van de kick, over moderne ervaringshonger, een herziene editie van de gelijknamige bundeling essays uit 1995, de ontwikkeling van de ervaring. Deze loopt van de sentimentaliteit via de belevenis, de invoeling en de shock tot de kick.

Het is niet goed gesteld met de ervaring. Sterker nog: we leiden aan ervaringsarmoede. Het zoeken naar kicks is hier één van de tekenen van. De Cauters onderzoek is niet methodisch of genealogisch. De hoop die De Cauter in de inleiding uitspreekt dat ‘iemand zijn essays – hoe laatdunkend ook – benjaminiaans zou noemen’ wordt wat mij betreft bewaarheid. Zijn onderzoek vertoont inderdaad trekken van het werk van Walter Benjamin, die niet alles expliciet …

Wie denkt dat deugden niet meer van deze tijd zijn, heeft het mis. Wij dienen deugden niet te beschouwen als beperkende waarden die stammen uit een saaie, stoffige tijd, maar als ‘kwaliteiten waarin we kunnen excelleren’. Dat zegt Paul van Tongeren, hoogleraar wijsgerige ethiek, die de inleiding en het slotstuk van Voortreffelijk Leven verzorgt.

Deze kwaliteiten worden getoond en theoretisch onderbouwd in Voortreffelijk leven, een bundel van interviews en reportages die in 2008-2009 in het dagblad Trouw verschenen. In het boek worden korte interviews van Peter Henk Steenhuis (eindredacteur van Trouw) met filosofen, schrijvers en andere denkers afgewisseld met meer praktijkgerichte reportages van Emiel Hakkenes (redacteur filosofie en religie van Trouw). In de reportages staat steeds een …

De tekst ‘Experience’ uit 1844 van de negentiende-eeuwse schrijver, filosoof en dichter Ralph Waldo Emerson (1803–1882) begint als volgt:

‘Where do we find ourselves? In a series of which we do not know the extremes, and believe that it has none. We wake and find ourselves on a stair; there are stairs below us, which we seem to have ascended; there are stairs above us, many a one, which go upward and out of sight. But the Genius which, according to the old belief, stands at the door by which we enter, and gives us the lethe to drink, that we may tell no tales, mixed the cup too strongly, and we cannot shake off the lethargy …

“Hoewel ieder mens de waarheid kan kennen, zijn er maar enkelen die daarvan gebruik maken”. Zo begint de ‘Verhandeling over de drie bedriegers’ (Traité des trois imposteurs). De verhandeling staat integraal op internet (http://www.lett.unipmn.it/~mori/e-texts/tti.htm). De tekst is aan te raden voor mensen die interesse hebben in Spinoza, maar de werken van Spinoza, waaronder de Ethica, ontoegankelijk vinden. De geometrische stijl die Spinoza gebruikt om zijn filosofie uiteen te zetten, mag dan aan duidelijkheid winnen; een uitnodiging tot het lezen van het werk is het voor velen niet.
Voor diegenen die ook tijdens een avondje bankhangen zich bezig willen houden met Spinoza’s leer, vormt het lezen van de ‘Verhandeling over de drie bedriegers’ een alternatief. Het …

In de filosofie van vandaag de dag is er de gewoonte haar in deelgebieden in te delen en te organiseren. Graag plakken we overal een label op: dit is taalfilosofie, zij doet aan epistemologie, die vakgroep houdt zich bezig met esthetica, hij is professor in de antieke filosofie. Of we maken een onderscheid tussen een systematische en een historische benadering, of tussen theoretische en praktische filosofie, of tussen continentaal en analytisch.

Soms kom je echter een filosoof tegen die zich niet zo gemakkelijk in een hokje laat stoppen. Robert Pippin van de University of Chicago is zo iemand. Hij is een Hegelkenner, maar schrijft voornamelijk systematische boeken. Zijn werk behoort zowel tot de theoretische als de praktische …

In 2007 verscheen het boek ‘The Shock Doctrine’ van Naomi Klein. Klein, die met name bekend werd door haar eerdere boek ‘No Logo’, trekt in dit boek ten strijde tegen wat zij noemt het ‘fundamentalistische kapitalisme’. Met het fundamentalistische kapitalisme bedoelt Klein de leer van Milton Friedman (1912-2006). De Amerikaanse econoom Friedman won in 1976 de Nobelprijs voor de economie en ontving in 1988 de Presidentiële Vrijheidsmedaille vanwege zijn succesvolle ideeën over de vrijemarkteconomie. Klein is echter van mening dat Friedmans theorie juist hand in hand gaat met terreur en onderdrukking en enkel vrijheid oplevert voor multinationals en meerbedeelden.

Het boek ‘The Shock Doctrine’ wil door middel van het presenteren van feiten aantonen dat de theorie van …

Vorige maand is de Nederlandse vertaling van de uiterst succesvolle Griekse beeldroman Logicomix verschenen. Logicomix vertelt het verhaal van de laat-negentiende en begin-twintigste eeuwse zoektocht naar absoluut zekere fundamenten voor de wiskunde. Als lezers beleven we de geschiedenis van deze zoektocht door de ogen van de Engelse wiskundige, logicus en filosoof Bertrand Russell die tot één van de belangrijkste hoofdrolspelers behoort van deze heroïsche jacht op onbetwijfelbare grondslagen. De zware zoektocht naar de ultieme fundamenten van de wiskunde is een echte ‘queeste’ in de traditionele betekenis van het woord. Het was een zeer lange reis vol avontuur die gepaard ging met enorme hindernissen en tegenslagen. De makers van Logicomix zijn er uitstekend in geslaagd om deze …