Op vrijdag 17 september vindt de vierde SPUI25-lezing plaats in de Aula van de Universiteit van Amsterdam. Deze zal gegeven worden door Karen Armstrong en draagt de titel ‘The Substance of Things Unseen in Science, Art and Religion’.

Vandaag de dag worden wetenschap en religie vaak als volstrekt onverenigbaar beschouwd. Dit heeft ervoor gezorgd dat religie voor veel mensen in de westerse wereld een moeilijk, zo niet onmogelijk concept is geworden. In haar lezing zal Karen Armstrong de relatie tussen wetenschap en religie onderzoeken, waarbij ze beargumenteert dat in beide gevallen verbeelding de sleutel is. Karen Armstrong gaat na haar lezing in gesprek met Karel van der Toorn.

Karen Armstrong (Groot-Brittannië, 1944) geldt vandaag de dag als een …

Jonge mensen lezen nauwelijks meer boeken maar luisteren meer muziek dan ooit. De opkomst van de Ipod en de Smartphone heeft ervoor gezorgd dat jongeren vrijwel constant met muziek in aanraking zijn. De morele vorming van jonge mensen vindt steeds meer plaats via hun oordopjes. Deze korte blog poogt te laten zien dat het de moeite waard is om de meest geluisterde muzieksoort - commerciële popmuziek - nader te onderzoeken vanuit een filosofische invalshoek.

Lees verder >>

Er is nauwelijks een boek te noemen dat een groter stempel heeft gedrukt op de wereldgeschiedenis van de afgelopen bijna anderhalve eeuw, dan Het kapitaal van Karl Marx. Bij Uitgeverij Boom is op 1 mei 2010 een geheel herziene editie verschenen van dit belangrijke werk.Hans Driessen (vertaler van onder meer Peter Sloterdijk) redigeerde en actualiseerde de vertaling van Isaac Lipschits uit 1967. Het resultaat is een boek dat nog altijd van een verbluffende actualiteit is. De belangstelling voor het leven en werk van Karl Marx is wereldwijd opnieuw enorm, niet in de laatste plaats door de diepe economische krisis. Deze nieuwe uitgave van Het kapitaal …

Nobele zielen

Waarom wordt er meer waarde gehecht aan antwoorden dan aan vragen? Filosofen en wetenschappers gedragen zich vaak als de dronkaard die aan de voet van een lantaarnpaal naar zijn sleutels zoekt. Dat doet hij niet omdat hij daar die sleutels heeft laten vallen, maar omdat het daar in het licht gemakkelijk zoeken is. Zo gaan die filosofen en wetenschappers in op bepaalde vragen omdat ze daar een antwoord op kunnen bedenken, en niet per se omdat het belangwekkende vragen zijn. Zo houden ze zich ook vaak bezig met vragen die volkomen los staan van het leven hier en nu. Vragen die …

In het voorjaar van 2009 was Robert B. Pippin in Amsterdam om de Spinoza Leerstoel aan de UvA te bekleden. Cimedart sprak met hem, op de dag na Koninginnedag. Hij blijkt geheel geïntegreerd te zijn: zijn vrouw heeft op de vrijmarkt sjaals gekocht en ze hebben zelfs een fiets verkocht. Ook hun hond is meegekomen, en het leven in Amsterdam (‘very peaceful and tolerant, dense but without friction’) bevalt hem goed. Het gesprek draait natuurlijk om Hegel, met wie Pippin zijn hele filosofische loopbaan al bezig is.

Robert Pippin moet wel een zeer calvinistisch arbeidsethos hebben, gezien het CV dat op zijn website staat. Vermeld staan al zijn lezingen en gepresenteerde papers (op aanvraag kan het nog …

Eindelijk lijkt er weer eens een echte publieke vete tussen filosofen van formaat te zijn losgebarsten. Peter Sloterdijk, een van de meest gelezen Duitse cultuurfilosofen van dit moment, werd aangevallen door Axel Honneth, opvolger van Jürgen Habermas als directeur van het Institut für Sozialforschung in Frankfurt, en een van de gezaghebbenste stemmen in de Duitse academische filosofie. Wat was de aanleiding?

Sloterdijk leverde in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, voor een serie over ‘De toekomst van het kapitalisme’, een bijdrage met de titel ‘Die Revolution der gebenden Hand’. Hierin betoogt hij dat er een lange linkse traditie bestaat waarin eigendom eigenlijk als diefstal beschouwd wordt. Rousseau schreef immers al in 1755, in …

Onder literatuurwetenschappers en historici is sinds enige jaren een discussie gaande over de methodologische keuzes waarvoor biografen gesteld worden. Vaak wordt er een onderscheid gehanteerd tussen literaire en psychologiserende biografieën enerzijds en historiserende of contextualiserende biografieën anderzijds. De eerste categorie is van toepassing op biografen die door middel van inleving in hun subject zijn of haar beweegredenen proberen te doorgronden. Biografen van het tweede stempel proberen de levensgeschiedenis zoveel mogelijk in te bedden in chronologisch gerangschikt feitenmateriaal.

Neil Gross lijkt zich met zijn boek Richard Rorty. The Making of an American Philosopher niets van deze typeringen aan te trekken. Waar de eerder besproken biografieën uiteindelijk hetzelfde doel nastreven – inzicht verschaffen in het leven van de geportretteerde …

De filosoof Michel Montaigne (1533-1592) kennen we met name als de schrijver van het omvangrijke werk Essais. De letterlijke vertaling van Essais is ‘probeersels’ wat voor Montaigne betekende dat het werk geen systematisch filosofisch systeem was, maar het resultaat was van zelfonderzoek. Voor Montaigne was filosofie de wetenschap van het goede leven en het goede sterven. Zelfonderzoek was hierbij van belang, omdat Montaigne van mening was dat het goede leven voor ieder individu verschilde. Montaigne wordt daarom ook wel gezien als de grondlegger van het moderne relativisme.

Omdat Montaignes schrijven voornamelijk bestaat uit introspectie, is het om zijn filosofie te begrijpen belangrijk om iets te weten van zijn leven. Montaigne wordt als derde zoon in 1533 geboren …

Vanmiddag sprak de voormalige Belgische premier Mark Eyskens op radiozender één. Hij werd geïnterviewd naar aanleiding van de aanstelling van zijn liberale collega Guy Verhofstadt als voorzitter van de jury van de AKO literatuurprijs 2009. Eyskens was zelf lid van deze jury in 1983. Tijdens dat jaar ging Marcel Möring verrassend met de prijs lopen. Hij kaapte één van de meest prestigieuze prijzen in de Nederlandstalige literatuur weg voor de neus van Harry Mulisch. Dat zorgde toen voor ophef en bracht debatten teweeg over de rol die de jury speelde. Volgens velen verklaren alleen afgunst en nijd het feit dat Mulisch geen loon naar werken kreeg.

Het één en het ander leidde tot een gesprek over de …