Op 14 september organiseert de Internationale School Voor Wijsbegeerte (ISVW) de eerste Frederik van Eeden-lezing. Deze zal gehouden worden door de even controversiële als conservatieve Amerikaanse filosoof Francis Fukuyama (1952).

‘Westerse politici en ondernemers kijken met toenemende interesse naar het autoritaire kapitalisme in Singapore en China. Daar realiseren overheid en bedrijfsleven – beide topdown georganiseerd – gezamenlijk een economische groei die het oude Europa vermoedelijk nooit meer zal evenaren. Moeten wij onze koers niet wijzigen? Zijn ‘liberale democratie’, ‘platte organisatie’ en onderhandelingshuishouding’ nog wel geschikte richtinggevende idealen? Is de wereld wellicht te groot geworden voor een overlegcultuur? Is Nederland uitgepolderd? Kost de democratie in gezinnen, op universiteiten, in bedrijven en misschien zelf in de landelijke politiek …

Er is nauwelijks een boek te noemen dat een groter stempel heeft gedrukt op de wereldgeschiedenis van de afgelopen bijna anderhalve eeuw, dan Het kapitaal van Karl Marx. Bij Uitgeverij Boom is op 1 mei 2010 een geheel herziene editie verschenen van dit belangrijke werk.Hans Driessen (vertaler van onder meer Peter Sloterdijk) redigeerde en actualiseerde de vertaling van Isaac Lipschits uit 1967. Het resultaat is een boek dat nog altijd van een verbluffende actualiteit is. De belangstelling voor het leven en werk van Karl Marx is wereldwijd opnieuw enorm, niet in de laatste plaats door de diepe economische krisis. Deze nieuwe uitgave van Het kapitaal …

Een van de meest problematische punten van de hedendaagse economische crisis is de manier waarop wij waarde toekennen aan de mensen die onze producten leveren. Hun producten zijn daarbij equivalent geworden voor de kwaliteit van hun gehele persoon. De wijze waarop zij zich verrijken is niet meer goed in de weegschaal te leggen bij de bepaling van de prijs van hun producten.

Kapitalisme kenmerkt zich door haar marktwerking, goederen die tegen andere goederen worden geruild. Een van de fundamenten van deze  theorie is toch wel de overzichtelijkheid van de markt en haar grootste misser is dat zij te weinig ruimte biedt voor ons respect voor de manier waarop de producten worden gemaakt of aangeboden.

Sinds jaar en dag gebruiken wij geld als …

Terwijl Amerikaanse burgers huis, baan en pensioen dreigen te verliezen, strijken CEO’s nog steeds miljoenenbonussen op en worden banken met miljarden overheidssteun overeind gehouden. Hoewel hiermee in de meeste gevallen geen enkele regel of wet wordt overtreden, lijkt toch sprake van onrecht. Vertegenwoordigt het recht eigenlijk wel ons gevoel van rechtvaardigheid?

Op 16 februari zendt Tegenlicht een aflevering uit getiteld: ‘De Chicago sessies: de kredietcrisis, markt en moraal’. Hierin volgen we filosofe Martha Nussbaum, die met haar studenten van de University of Chicago op zoek gaat naar recht en rechtvaardigheid in het huidige financiële systeem.

Chicago is niet alleen Obama-stad maar ook de wieg van het vrije-marktfundamentalisme van Milton Friedman en zijn neoliberale Chicago School. Met Nussbaums slimste …

Tegen het einde van deze week vernemen 813 tijdelijke werknemers van de Amerikaanse autofabriek Ford in Genk of ze hun werk behouden. 300 gelukkigen mogen blijven. De directie laat weten dat de keuze voor de blijvers gebaseerd is op een ranglijst die werd opgesteld door de directie. De rangschikking is gebaseerd op de vakcompetentie van de arbeiders. Om het allemaal professioneel te doen klinken krijgt deze ranglijst het marketingjargon “ranking” mee, klinkt allicht mooi voor de bestuurders die gepokt en gemazeld zijn in het Angelsaksische idioom.

De vakbonden reageren opvallend rustig op de maatregel. Allicht heeft een toename van moedeloosheid er iets mee te maken. Men kan niet blijven vechten tegen het onvermijdelijke. De huidige economische crisis is ook van dien aard dat men …

1
Het ultieme doel van geschiedenis is het aanzetten tot nadenken over zowel het heden en het verleden. Door het construeren van narratieven is het de taak van de historicus om de kennis over het verleden van de lezer aan te scherpen door hem of haar op een andere manier te laten kijken naar de gebeurtenissen die zich hebben afgespeeld. Hierbij speelt het geen rol of de historicus schrijft over een beperkte periode, over een beperkte geografische entiteit of over langere periodes met weinig aandacht voor geografische beperktheid. In alle gevallen is de rol van de historicus identiek. Iedere keer is het zijn taak om het creatieve denken in de lezer naar boven te halen door middel van …