Jonge mensen lezen nauwelijks meer boeken maar luisteren meer muziek dan ooit. De opkomst van de Ipod en de Smartphone heeft ervoor gezorgd dat jongeren vrijwel constant met muziek in aanraking zijn. De morele vorming van jonge mensen vindt steeds meer plaats via hun oordopjes. Deze korte blog poogt te laten zien dat het de moeite waard is om de meest geluisterde muzieksoort - commerciële popmuziek - nader te onderzoeken vanuit een filosofische invalshoek.

Lees verder >>

Koning Arthur was een wijs man. Hij had macht, hij had een tovenaar in dienst, hij kon beschikken over de beste ridders van zijn tijd, en toch realiseerde hij zich dat hij te maken kon krijgen met zware teleurstellingen en dat zijn mogelijkheden om dat te voorkomen maar beperkt waren. Toen zijn geliefde vrouw verliefd werd op zijn beste ridder besefte hij dat hij daar niets aan kon doen. En hij was zich goed bewust dat zijn rijk uiteen zou vallen. Gelukkig gebeurde dat pas na zijn dood.

Koningen zijn ook maar mensen. En dat Arthur zich dat heel goed realiseerde had hij te danken aan Merlijn, …

Mensen proberen zich de wereld toe te eigenen door middel van verhalen. Voor zover we kunnen nagaan deden ze dat al lang voordat ze landbouw kenden en in steden gingen wonen. De verhalen die ze elkaar vertelden gingen over mensen en wat zij deden, maar ook over dieren en wat die dachten. De verhalen van de mensen gingen over goden en helden en hoe die over het noodlot beschikten. De verhalen gingen over een scheppende God en diens profeten. En ze gingen ook over krachten, energieën en kansverdelingen. De hele geschiedenis van de mens staat in het teken van verhalen. Die geschiedenis zelf is een …

“Die Ros’ ist ohne warum, sie blühet weil sie blühet.” Een mooie poëtische zin. Is het echter wel zo dat de roos bloeit ‘zonder waarom’? Is het niet zo dat de bloem bloeit om te overleven; om insecten aan te trekken die haar stuifmeel kan verspreiden zodat de bloem nakomelingen krijgt? Is het niet zo dat zelfs het grootste mysterie wel tot op zekere hoogte verklaard kan worden? Misschien kan niet altijd een volledige verklaring worden gegeven, maar als dat zo is dan zeggen wij meestal dat de ‘wetenschap nog niet zo ver gevorderd is dat zij voor dat fenomeen een verklaring kan geven’. Wij gaan ervan uit dat elk fenomeen een logische verklaring heeft, zelfs …

In zijn boek “Breaking the Spell” onderscheidt Daniel Dennett bij religieuze mensen twee soorten geloof: geloof in de godheid, of wat er ook maar centraal staat in hun religie, en geloof in geloof. Volgens Dennett zijn er veel meer mensen die geloven in geloof dan mensen die echt geloven. Als je echt gelooft in een rechtvaardige en almachtige God hoef je niet bang te zijn voor de dood. Het is dan juist de poort naar een beter leven, en wat zou je er dan van weerhouden te sterven met een glimlach op je gezicht? Maar ook vele religieuze mensen vrezen de dood. Zij geloven niet …

Momenteel studeren er aan hogescholen en universiteiten in Nederland meer vrouwen dan mannen. Het gezicht van radio en TV wordt in meerderheid bepaald door vrouwen. En omgekeerd, in allerlei beroepen die vroeger exclusief voor vrouwen waren, zoals in de verpleging en het schoonmaken van gebouwen, tref je steeds meer mannen aan. Is dat een teken van een voortschrijdende emancipatie van de vrouw, een niet te stuiten trend, of is dat een tijdelijk verschijnsel, iets dat van de ene dag op de andere weer in zijn tegendeel kan verkeren?

De emancipatiebeweging van na de oorlog heeft zonder twijfel succes gehad. Het aandeel van vrouwen op de arbeidsmarkt is …

Technische apparaten zijn door ontwerpers bedacht. In veel gevallen zijn eerst de behoeften van potentiële gebruikers gepeild en is er een lijst van eisen opgesteld, waarna de ontwerper aan de slag is gegaan die allerlei onderdelen bij elkaar heeft gezocht en die met elkaar heeft verbonden tot iets dat aan die behoeften zou kunnen voldoen. Vervolgens is er een productielijn opgezet en zijn er toeleveranciers benaderd, waarna de productie is opgestart van een aantal producten dat overeenkomt met de geschatte markt. Voordat zo’n apparaat op de markt komt hebben zich daar al veel mensen mee bezig gehouden.Apparaten zijn vaak geïnspireerd op natuurlijke voorbeelden. Er zouden geen …

Ethiek wordt gedefinieerd als de wetenschap van de moraal. Maar als ethiek een wetenschap is, over welk domein van de empirisch toegankelijke werkelijkheid gaat die dan? Over menselijk gedrag? Daar houden psychologie en sociologie zich mee bezig, en ethiek beschouwt zich niet als een tak van psychologie en sociologie. Dat ligt ook niet voor de hand want de ethiek is veel ouder dan deze wetenschappen. De ethiek stamt nog uit een traditie waarin de empirie nauwelijks een rol speelde. Veel hedendaagse wetenschappen claimen dat voor hen de empirie voorop staat en dat hun voornaamste taak is aspecten van die empirie …

Er is in de wereld van vandaag, zo wordt beweerd, een voedselcrisis. Waar dat woord precies naar verwijst is de vraag, maar wat allereerst opvalt is dat dit woord, ‘voedselcrisis’, vooral in trek is gekomen nadat eerst ‘financiële crisis’, ‘economische crisis’ en ook ‘klimaatcrisis’ in omloop zijn geraakt. Ik denk dat de benaming ‘crisis’ een gevoel van urgentie moet oproepen. Betekenisinflatie leidt ertoe dat het tegenovergestelde wordt bereikt.

Ondertussen zijn er op het gebied van voedsel toch enkele zeer prangende problemen. Allereerst is eenvoudig waar te nemen dat er nog steeds honger is in de wereld. Nog steeds, terwijl we in het westen de overvloed al bereikt hebben, vertikken we het om ook maar een schijntje van …

Voor de meesten van ons is natuur iets van daar buiten. Natuur is iets dat je opzoekt om je te ontspannen, om weer eens frisse lucht in te ademen, om je zinnen te verzetten. Natuur is een luxe-artikel dat veroverd moet worden op de aanspraken van landbouw en industrie, waar ruimte voor moet worden gereserveerd, dat onderhouden moet worden. Het is niet iets waar wij ons van nature in bevinden. Dat was voor onze verre voorouders wel anders. Voor die jagers-verzamelaars was de natuur de grondslag van hun bestaan. Als zij zich niet zouden hebben geschikt naar de eisen van de natuur was hun leven onmogelijk …