Natuurlijk weten we het al langer dan deze week. De CIA is een dubieuze organisatie en gebruikt onderzoeksmethoden die thuishoren binnen een totalitair regime of een politiestaat. De nieuwe onthullingen die recentelijk openbaar werden gemaakt door huidig CIA directeur Michael Hayden zijn niet meer dan een bevestiging van hetgeen we al lang weten. De details en de concrete gevallen zijn nieuw, de manier van werken is dat niet.
 
De kwestie van de openbaring van de methoden van de CIA werpt een interessant licht op de ondertussen gangbare tegenstelling tussen het vrije westen en de ondemocratische rest van de wereld. Deze tegenstelling is een construct van het wereldbeeld dat ontstond tijdens de Koude Oorlog. Toen leek het voor velen evident om te denken dat het democratische …

De Britse historicus Jonathan Israel werd onlangs in de Volkskrant “een van de belangrijkste cultuurhistorici van deze tijd� genoemd. Hij was al bekend onder historici vanwege zijn werk over de Hollandse Republiek, maar werd pas echt beroemd vanwege zijn boek over de radicale Verlichting. Eind 2006 verscheen het tweede deel, dat in 1752 ophoudt. Samen bedragen het eerste en tweede deel zo’n 1800 pagina’s. Nu wacht men met spanning het derde deel af.

Zelden zijn twee historische werken geschreven die politiek zo direct betrokken zijn bij onze tijd. De boodschap van Israel laat aan duidelijkheid niets te wensen over: alleen de radicale tak van de Verlichting is modern. Alle andere denkers uit dezelfde periode hebben de Verlichting bedoeld of onbedoeld verraden. …

In Irak zijn dit weekend weer enkele doodstraffen uitgesproken. De meest bekende onder de veroordeelden is zonder twijfel Chemical Ali, een neef van Saddam Hoessein en de opdrachtgever van een gifaanval op de Koerdische inwoners van de Noord-Iraakse stad Halabja. Deze aanval maakte deel uit van de beruchte Anfal-campagne die als doel had de uitroeiing van de Koerdische bevolking in het noorden van Irak. Naar schatting 182.000 Koerden woonachtig in Irak kwamen hierbij om het leven.  

Binnen de westerse publieke opinie staat de doodstraf in een slecht daglicht. En terecht. Zelfs toen Saddam Hoessein op 30 december 2006 werd opgeknoopt was er snel een brede consensus dat de doodstraf ook voor brutale dictators en genocidairen geen gepaste strafmaatregel is binnen een …

Michael Burleigh is een Brits historicus. De laatste jaren verwierf hij bekendheid door zijn onderzoek naar de relatie tussen religie en politiek sinds de Franse revolutie. Voordien werkte hij zich in de kijker met omvangrijke analyses van het Derde Rijk. Tegenwoordig is hij werkzaam als lid van de academische adviesraad van het Institut für Zeitgeschichte in München en is hij lid van de Britse Royal Historical Society. Burleigh is een historicus die om evidente redenen vaak wordt aangehaald door christen-democratische politici en denkers. Ook in de lage landen is hij binnen deze kringen een graag uitgenodigde spreker. Burleigh staat  bekend als een historicus die zich met man en macht verzet tegen iedere poging om de status van de katholieke kerk te …

L’homme n’est point fait pour méditer, mais pour agir – J-J. Rousseau
Ik weet het niet meer. Ik ben jong, hoog opgeleid en wil graag een bijdrage leveren aan de samenleving. Ik heb het gevoel dat ik een bescheiden bijdrage  zou kunnen leveren aan een betere wereld. Ik lees allerlei boeken over ethiek, politiek en over nog veel meer onderwerpen. Spinoza hangt ingelijst naast mijn bureau en Les écrits politiques van Rousseau ligt op mijn nachtkastje. Ik ben een zogenaamde ‘praktische idealist’. Ik koop een Greenseat ticket, eet zoveel mogelijk biologisch en teken de petitie die Amnesty mij iedere week stuurt altijd braaf.  Nou, waar wacht je dan op zal de lezer denken? Genoeg actiegroepen om Tibet te bevrijden, Afrika …

Afgelopen weekend viel er voor progressieve geesten niet veel plezier te rapen. In België werd tijdens de federale verkiezingen duidelijk dat het land wordt beheerst door een rechtse en conservatieve onderstroom. Rechtse politici en hun agendapunten zullen de komende jaren de Belgische politieke ontwikkelingen gaan bepalen. Het zal gaan over meer veiligheid, meer politie op straat en minder openheid. Er zal gepleit worden voor een terugkeer naar traditionele vormen van samenleven, voor minder pluralisme en meer nationale (Vlaamse) eenheid. Kortom, de Belgische politiek slaat dezelfde weg op als de Nederlandse en de Franse. Poolse toestanden moeten er niet meteen verwacht worden, maar toch.Progressieven zijn tegenwoordig in Europa in de verdediging verdrongen en moeten zich herbronnen. Zoveel is ondertussen duidelijk.

 
Van de andere kant van de Atlantische Oceaan kwam er zo mogelijk nog deprimerender nieuws overgewaaid. Daar …

Hannah Arendt was een Duitse filosofe met Joodse ouders. Ze leefde tussen 1906 en 1975. Vorig jaar was het dus precies honderd jaar geleden dat ze voor het eerst het levenslicht zag. Ter ere van deze gebeurtenis vonden overal in de wereld herdenkingen en academische conferenties plaats. In Berlijn werd zelfs een Hannah Arendt Strasse geopend.

Volgens de Amerikaanse intellectueel Russell Jacoby is de hernieuwde aandacht voor Arendt een hype. Hij noemt haar de meest overschatte denkster uit de vorige eeuw. De reden hiervoor is dat ze er volgens hem nooit in slaagde om één coherente theorie neer te pennen. Bovendien noemt Jacoby de boeken van Arendt ondoorzichtig en onleesbaar. Volgens mij is deze analyse van Arendt …

De term kosmopolitisme is aan een sterke opmars bezig binnen de hedendaagse politieke filosofie. In tegenstelling tot wat velen denken heeft het concept al een eeuwenoude geschiedenis. Het kosmopolitisme werd reeds tijdens de Klassieke Oudheid gebruikt door vooraanstaande denkers zoals de filosoof Diogenes de Cynicus. Zij zetten zich af tegen denkers die zichzelf beschreven als leden van de polis, de naam die toen werd gebruikt om de Griekse stadstaten te beschrijven. Kosmopolieten wilden hun lot en hun leven niet verbinden aan één lokaliteit. Zowel politiek als intellectueel vonden ze zo een verbondenheid veel te benauwend. Ze beschreven zich als personen die verbonden waren met meerdere entiteiten en wilden zo in de verf zetten dat zich konden inleven in …

De democraten hebben de aanval op het Witte Huis geopend. Nu president Bush onder vuur ligt vanwege het falen van zijn antiterrorismebeleid in Irak, verschijnen Bill Clinton en Al Gore wereldwijd met een nieuwe boodschap: klimaatverandering en overstromingsrisico’s. Je zult je misschien afvragen: waarom ineens die belangstelling voor milieu- en klimaatkwesties in het land waar ook al tijdens het presidentschap van Clinton de uitstoot van CO2 het grootst in de wereld was? Sinds de aanslagen van 9-11 zijn de angstgevoelens onder de Amerikaanse bevolking fors toegenomen. Bush heeft de vrees voor terrorisme jarenlang uitgebuit om een politiek mandaat te krijgen voor een absurde oorlog in Irak. De democraten stellen daar nu het gevaar van overstromingen en …