De laatste weken is er in België een debat losgebroken over de relatie tussen liberalisme en nationalisme. De jonge liberale denker Mathias De Clercq haalde zwaar uit naar het Vlaams nationalisme. Hij beschrijft iedere vorm van nationalisme als een vergif dat de vrijheid van het individiu aantast. Als liberaal verklaarde hij zich geheel te keren tegen iedere vorm van nationalisme. Zijn liberalisme en nationalisme echter wel strijdig met elkaar? Misschien zit de relatie complexer in elkaar dan Mathias De Clercq ons wil laten geloven?

Ook rondom dit thema vinden we heel wat terug in de werken van Isaiah Berlin. Opnieuw moeten we tot de conclusie komen dat we te maken hebben met een complexe aangelegenheid die enkel met de hoogste omzichtigheid en nuance behandeld …

Liberalen zien zichzelf graag als de erfgenamen van de Verlichting. Wanneer we het denken van Isaiah Berlin volgens deze maatstaf beoordelen stuiten we op een huizenhoge paradox. Met name in zijn essaybundel The Crooked Timber of Humanity haalt hij bij wijlen zwaar uit naar de Verlichte denkers en hun invloed (sinds het einde van de negentiende eeuw) op de westerse geschiedenis. Elders schalt hij de loftrompet voor denkers die door de conventionele geschiedschrijving worden beschreven als romantici, zoals de Duitse filosoof Herder. Hij beschrijft hen als heroïsche tegenstanders van de negatieve implicaties van de Verlichting.  Kunnen we Berlin dan nog wel beschrijven als een liberaal? Deze vraag werd door de Britse filosoof John Gray herhaaldelijk op een negatieve manier beantwoord. In zijn boek …

De vooraanstaande politieke filosoof Isaiah Berlin verwierf vooral bekendheid met zijn waarschuwing voor de gevaren van positieve vrijheid. Dit concept presenteerde hij voor het eerst aan de buitenwereld tijdens zijn inaugurale rede aan de Universiteit van Oxford in 1958. De uitwerking van deze oratie in een essay onder de titel Two Concepts of Liberty is ondertussen uitgegroeid tot één van de klassieke werken van de moderne westerse filosofie.

In een helder artikel gaat de Italiaanse onderzoeker Mario Ricciardi dieper in op de context van het essay en de theorie van de twee concepten van vrijheid in het bijzonder. Hij toont aan dat we het artikel geheel en al moeten lezen als een reactie op de toestand van het intellectuele klimaat aan het einde van jaren …

De in 1998 overleden Lets-Britse filosoof Isaiah Berlin maakt een onderscheid tussen twee soorten denkers. Enerzijds zijn er de zogenaamde egels. Dit zijn denkers die streven naar het systematiseren en het stroomlijnen van alle opgedane kennis. Wanneer Berlin sprak over intellectuelen als egels had hij denkers als Spinoza en Hegel in het achterhoofd: systeembouwers die met man en macht probeerden om alle mogelijke kennis over de mens, de natuur en de wereld te verenigen in één coherent geheel. Anderzijds zijn er de vossen. Dit zijn denkers die over veel dingen iets weten maar om bepaalde redenen deze kennis niet proberen te systematiseren tot één groot geheel. Crowder en Hardy vatten deze tegenstelling op de volgende manier samen: “The fox knows many …

Wat waren we verontwaardigd toen er in de Tour de France wéér dope was gebruikt. Rasmussen die de gele trui verdedigde en op bloedstollende wijze de laatste Pyreneeënetappe won. Nauwelijks had hij zijn triomf gevierd of hij werd door de Rabo ontslagen. De wielrenner kon zijn biezen pakken. Niets eens omdat bewezen was dat hij slikte of spoot. Louter en allen omdat hij twee keer in het voorseizoen de controle was misgelopen en over zijn verblijfplaats had gelogen. En dan was er de commotie in Duitsland. Het ene na het andere dopingschandaal had het land moeten verwerken. Vanaf 2007 zouden alle Duitse renners in de Tour clean zijn. Niet dus. Waarop de Duitse media de Tour een dag lang boycotten. …