Onlangs verscheen het laatste papieren nummer van KRISIS, het tijdschrift voor actuele filosofie. Gelukkig betekent dit niet het einde: KRISIS gaat online door. Gratis toegankelijk en wel. Binnenkort verschijnt het eerste digitale nummer, nog eerder wordt een paar jaar van het archief ontsloten. Je vindt de site via de link in het Krisislogo.

In de tussentijd is er het nieuwe nummer met als thema kennispolitiek. Van harte aanbevolen. Filosofieblog wist de hand te leggen op het redactioneel:

‘Wat zegt de prijs over de waarde van een product? Doet het prijskaartje van een product wel recht aan zijn waarde? Zorgt de prijs die voor het ene product wordt betaald niet dat een ander …

Op zaterdag 5 april wordt voor de tweede keer het wijsgerig festival Drift georganiseerd in de Overtoom 301 (te Amsterdam). Het festival heeft geen thema, wel een grondstemming: dansend denken. Verschillende Nederlandse filosofen zullen optreden, onder andere René Boomkens & René Gabriëls, Josef Früchtl en Rob Wijnberg. Voor het programma en verdere details, klik hier.

Net als de vorige keer is er ook dit jaar weer een manifest geschreven:

‘”Ik strek twee maal daags de benen door de fiets te pakken, niet de auto, ook beter voor het milieu, hé? En goed voor de broeikasgassen… Dankzij mijn voedingssupplementen gooi ik mijn kinderen in de bakfiets alsof ik nog twintig ben. Ik zeg altijd: …

Steeds meer vooraanstaande denkers krijgen het op hun heupen van de nieuwe zelfverklaarde voorvechters van het atheïsme. Denkers als Richard Dawkins, Daniel Dennett en Christopher Hitchens worden door steeds meer intellectuelen door de mangel gehaald. Dat theologen zoals Alistair McGrath zich niet onbetuigd zouden laten bij zoveel verbaal geweld gericht ten aanzien van religie mag niet verbazen. Dat ook een conservatief denker zoals Theodor Dalrymple onlangs zwaar uithaalde naar het nieuwe atheïsme zou hen al meer moeten aanzetten tot grondige reflectie. Klap op de vuurpijl is ongetwijfeld een briljant boek van de hand van Chris Hedges. Laatstgenoemde is een gereputeerd Amerikaanse journalist die zich in het verleden heeft beziggehouden met het Midden Oosten en de Amerikaanse politiek. Zijn …

Op de Dag van de Filosofie wordt in het Paleis Raadhuis te Tilburg van 14.00 tot 22.00 uur in voordracht, discussie en gesprek, met inzet van kunst, toneel en muziek het thema De Stad bevraagd.
Van wie is de stad? Wat bemeestert de stad? De economie? Het onderwijs? Het milieu? De kunst? De stedenbouwer? Religie? Wat is een stad? Een spelende stad?
Met o.a. Hans Achterhuis, Jan Pronk, A.F.Th., Henk Oosterling, Lara Schrijver, Anton van Kalmthout en Ad Verbrugge. 
Paleis-raadhuis, Stadhuisplein 130, Tilburg…

De laatste maanden speelt er zich onder liberale kringen een surrealistisch debat af. Liberalen van verschillende soorten pluimage en uit verschillende landen struikelen over elkaar heen om hun mening binnen dit debat kenbaar te maken. Het is Ayaan Hirsi Ali die twee jaar geleden tijdens de een lezing aan de universiteit van Berlijn de kat de bel aangebonden heeft.  In het midden van de het smeulende vuur rondom de Deense cartooncrisis  betrad Hirsi Ali op negen februari 2006 het spreekgestoelte in Berlin. Het debat bereikt tegenwoordig een (tijdelijk?) hoogtepunt rondom de release van de film van Geert Wilders van de Partij van de Vrijheid.

Het zal ondertussen voor velen wel duidelijk zijn over welk debat het gaat. En neen, …

Toen filosoof Hans Achterhuis in 1993 pleitte voor ‘apparaten die ons handelen sturen’ zodat we zelf niet bij alles een keuze hoeven te maken, (moralisering van de apparaten), ontstond er grote ophef. Dingen die bepalen hoe we moeten leven? Zo’n Brave New World zou ons niet overkomen.
 
Toch dringt zich steeds meer het idee op dat niet langer theologen en filosofen vertellen hoe te leven, maar de dingen om ons heen. De auto die piept als ik mijn riem niet om heb, het pasje dat bepaalt waar ik naar binnen kan, de spaarknop op de douche die mijn wastijd voorschrijft. 
 
Vorige week bogen filosofen en techneuten zich in een symposium over de vraag ‘zijn er ethische grenzen aan de techniek?´ …

De carnavals en andere rituele festiviteiten tijdens de Europese Middeleeuwen en de vroeg-moderne periode in Europa zijn door historici uitvoerig besproken. Zo is er de bekende Canadese historica Natalie Zemon Davies die in haar prachtige schrijfstijl en gebruikmakend van ingenieuze historiografische methoden veel heeft geschreven over soortgelijke festiviteiten in Frankrijk aan het begin van de zestiende eeuw. Haar boek Society and Culture in Early Modern France uit 1975 is voor iedere cultuurwetenschapper verplichte lectuur voor hij of zij kan beginnen aan zijn universitaire studie. Een toelatingsvoorwaarde zeg maar.

Maar er is niet alleen Zemon Davies. Ook tal van andere historici en andere wetenschappers hebben hun licht laten schijnen op deze festivals die plaatsvonden tijdens een bijzonder boeiende periode in de geschiedenis. Ik gebruik …

Als de gevolgen van de opwarming van onze planeet het toelaten, zullen cultuurhistorici binnen honderd jaar ongetwijfeld analyses maken van het laatste decennium van de twintigste eeuw. De periode na de val van het communistische regime in de Soviet Unie betekende zonder meer een belangrijk keerpunt in de moderne geschiedenis. Het einde van een belangrijk politiek-ideologisch experiment en de zege van de liberale democratie waren een feit.

Uiteraard zullen de cultuurhistorici zich vooral met één vraag bezigen: met wat waren de westerlingen aan het einde van de twintigste eeuw gepreoccupeerd? Wat beroerde de geesten?

Twee boeken zullen uitsteken boven de rest. The End of History van Francis Fukuyama en de Clash of Civilizations van Samuel Huntington. Beide boeken zijn anno …

Boeken over religie hebben me de afgelopen maanden meer dan beziggehouden. Met veel belangstelling, en vooral met een zak vol vragen, heb ik mij gestort op analyses van Baruch de Spinoza en zijn invloed aan het einde van de zeventiende en het begin van de achttiende eeuw. Aan de hand van de wonderbaarlijke boeken van de prominente historicus Jonathan Israel kwam ik meer te weten over de invloed van de grootste Nederlandse filosoof aller tijden op zijn tijdgenoten en de latere ontwikkelingen tijdens de Verlichting. Paradoxaal genoeg was de invloed van Spinoza op de Verlichting echter nihil. Niet omdat zijn ideeën door denkers als Diderot, Rousseau, Voltaire of Kant niet werden begrepen, maar omdat ze werden aanzien als té …

Dinsdag 18 maart organiseert De Balie een avond over Simone de Beauvoir en Belle van Zuylen. De avond begint om 20.00 en je kunt reserveren via De Balie: 020 5535100.

Maar waar gaat de avond over? Hieronder de aankondigingstekst:

Tussen Belle van Zuylens laatste publicatie Drie vrouwen (1796) en Simone de Beauvoirs debuut Uitgenodigd (1943) ligt bijna 150 jaar. Toch hebben deze twee vrouwelijke denkers dezelfde filosofische begrippen - vrijheid en gelijkheid - centraal gesteld in hun werk. Bovendien gebruikten ze beiden meerdere genres en stijlen - essays, toneelstukken, politieke pamfletten en romans - om hun gedachtegoed naar voren te brengen. Lang voor Simone de Beauvoirs pleidooi De tweede sekse (1949) schreef Belle …