Spinoza, moreel meetkundige

Cimedart, het blad van de Afdeling Wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam, organiseert in samenwerking met De Groene Amsterdammer een landelijke essaywedstrijd voor studenten en net afgestudeerden.

Het winnende essay wordt gepubliceerd in De Groene Amsterdammer, de beste drie inzendingen worden tevens geplaatst in Cimedart. Aan het winnende essay is een prijs verbonden van € 500,-. De tweede en derde prijswinnaars ontvangen respectievelijk een jaarabonnement op De Groene Amsterdammer en de bundel De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays (Prometheus).

De jury bestaat uit Bas Heijne, Maarten Doorman, Joke Hermsen, Xandra Schutte (De Groene Amsterdammer) en prof. Ruth Sonderegger (UvA Wijsbegeerte). De prijsuitreiking  vindt plaats op 25 april 2009 tijdens het filosofisch festival Drift.

De deelnemers …

Het Weerwoordfestival concentreert zich op poëzie en polemiek, waarbij de kunst van het woord centraal staat. Voor de komende editie heeft het festival op de valreep Slavoj Žižek kunnen strikken.

Žižek is zonder twijfel een van de meest provocerende denkers van deze tijd. Zijn flamboyante persoonlijkheid en polemische stijl leverde hem een hele reeks aan bijnamen op, waaronder ‘the Elvis of cultural theory’ en ‘het denkbeest uit Ljubljana’.

Deze Sloveense marxistische socioloog, filosoof, psychoanalyticus en cultuurcriticus werd vooral bekend door zijn onorthodoxe gebruik van de theorieën van Jacques Lacan, waarmee hij de populaire cultuur interpreteert; hij combineert deze analyse met zijn marxistische achtergrond in een radicale kritiek van het kapitalisme. In 1990 was hij presidentskandidaat namens de partij …

Een vraag aan alle lezers

Lijkt taalvermogen meer op dansen of op schaken?

Zoals bekend is taalvermogen aan de ene kant een kwestie van strategisch handelen en de optimale zet kiezen, anderzijds een vermogen dat niet geheel transparant is voor de taalgebruiker. Spreken doe je met je hoofd en met je lichaam, met zwier en ritme maar ook met kennis van zaken. Welke van de twee metaforen zegt meer over hoe we met taal omgaan?
Originele reacties worden beloond.

Op vrijdag 30 januari 2009 vindt het debat ‘Is het feminisme een kolonialisme? Westers feminisme in mondiaal perspectief’ plaats aan de Universiteit van Amsterdam.

De laatste twee decennia hebben niet-westerse denkers het westerse feminisme bekritiseerd als een imperialistisch vertoog. Het streven naar autonomie en individuele vrijheid voor vrouwen op wereldwijd niveau wordt vanuit dit perspectief beschouwd als het opleggen van westerse concepten van persoon en maatschappij. Tijdens deze bijeenkomst komen in drie korte lezingen diverse standpunten in deze discussie aan bod, waaronder ook de zienswijzen van islamitisch feministen. Is het westerse feminisme een koloniserend discours of is het in de kern inclusiever dan niet-westerse denkers betogen?

De ‘scattered hegemonies’ van het secularisme. Feministische denkwegen over het seculiere - prof. dr. Sarah …

Het jaar van Calvijn

Voor de geïnteresseerden verwijs ik naar het in mei te verschijnen boek van Ernst van den Hemel: Calvijn en Politiek: Tussen verzet en berusting

De Turkse premier Tayyip Erdogan maakte een geslaagde doortocht in ons land. Hij was aanwezig voor gesprekken met de Europese Unie over de toetreding van Turkije. Daarnaast maakte hij tijd vrij om de Turkse gemeenschap in ons land toe te spreken. Gekozen werd voor de Ethiasarena in Hasselt. Begeesterend sprak hij tienduizend Turken toe. Het leek een beetje alsof de Turkse Barack Obama was opgestaan. De toehoorders waren laaiend enthousiast. Busladingen vol waren afgezakt naar de hoofdstad van Limburg. Zelfs vanuit Duitsland kwamen Turken aansjokken. We zien het voor een toespraak van Yves Leterme niet snel gebeuren. De redevoering was een mooi voorbeeld van een poging om de politiek dichter bij de mensen te brengen. Daarnaast …

Donderdag 29 januari zal Prof. Dr. Rainer Forst de volgende Zeno Lecture houden met de titel ‘Two Pictures of Justice’. De lezing vindt plaats van 16.00 tot 18.00 uur in de Universiteitsbibliotheek van de Universiteit van Utrecht en is voor iedereen toegankelijk. Na afloop is er een borrel.

Rainer Forst is Professor Politieke Theorie aan de faculteit voor Sociale Wetenschappen aan de J. W. Goethe Universiteit in Frankfurt. Hij promoveerde in 1993 bij Jürgen Habermas en wordt dan ook vaak gerekend tot de nieuwste generatie onderzoekers van de Franfurter Schule.

Zijn onderzoek richt zich voornamelijk op politieke theorie, pragmatisme, tolerantie en politieke en sociale rechtvaardigheid. Forst schreef onder andere de volgende boeken:

‘Contexts of Justice. Political Philosophy beyond Liberalism …

Immanuel Kant a.k.a. der elegante Magister
In 2002 was ik in een berghut in de Dolomieten. Daar was ook een oudere, tanige bergwandelaar - in mijn herinnering had hij een baard, maar dat zal wel projectie zijn.

“Und was studiert ihr also?”

Het een en ander, en filosofie.

“Ah! Philosophie! Kennt ihr also auch den alten Kant?”

Immanuel Kant, ja, die kenden we wel.

“Und weisst ihr auch, was Grossvater Kant über Ethik gesagt hat?”

Jaja, dat je moet durven denken, en dat je vrij wordt door te gehoorzamen aan de jezelf opgelegde wetten van de rede.

“Aha! Aber das weiss ich leichter! De oude Kant heeft gezegd, er zijn twee dingen die mij achting inboezemen, der Himmel über mir, und das moralische Gesetz in mir.”

De ark van Darwin

Zoals bekend is 2009, naast het Calvijnjaar en het Europese Jaar van Creativiteit en Innovatie, vooral ook het jaar van Darwin. Tot dusverre heb ik niet kunnen achterhalen waar de legende vandaan komt over de aarde die rust op een schaal op de rug van een olifant op de rug van een schildpad. In elk geval valt het verhaal al aan te treffen in John Locke’s An Essay Concerning Human Understanding (1690). Mijn favoriete formulering is nog altijd die van Clifford Geertz: “Ah, sahib, after that it is turtles all the way down!”
Graag verwijs ik ook naar de scriptie van Jan Wieland: Minimize Ad Hoc Turtles.