Voor de meesten van ons is natuur iets van daar buiten. Natuur is iets dat je opzoekt om je te ontspannen, om weer eens frisse lucht in te ademen, om je zinnen te verzetten. Natuur is een luxe-artikel dat veroverd moet worden op de aanspraken van landbouw en industrie, waar ruimte voor moet worden gereserveerd, dat onderhouden moet worden. Het is niet iets waar wij ons van nature in bevinden. Dat was voor onze verre voorouders wel anders. Voor die jagers-verzamelaars was de natuur de grondslag van hun bestaan. Als zij zich niet zouden hebben geschikt naar de eisen van de natuur was hun leven onmogelijk …

Convention T | Reflecties op het Nederlandse landschap

Naar aanleiding van het vijfentwintigste sterfjaar van Michel Foucault staat het nieuwe nummer van Krisis - Tijdschrift voor actuele filosofie in het teken van deze nog altijd veelbesproken denker. Gastredacteuren Marc Schuilenburg en Sjoerd van Tuinen presenteren een zestal artikelen over Foucaults werk en de manier waarop door anderen op zijn denken wordt voortborduurd. Daarbij ligt de nadruk op zijn latere werk en zijn begrip van biopolitiek en bestuurlijkheid.
Het themanummer begint met een artikel van Marc Schuilenburg, waarin hij de securisering van de samenleving beschrijft. Voortbouwend op Foucaults colleges Sécurité, territoire, population en Naissance de la biopolitique…

We ademen, we drinken, we eten. We nemen waar en we handelen. We leven. We bestaan in een uitwisseling met onze omgeving. We passen ons aan, richten ons naar wat we in de wereld gewaar worden. We gebruiken elementen ervan om onszelf in stand te houden, en we bewerkstelligen veranderingen in de wereld om die beter aan ons aan te passen. We handelen vanuit een uitwendig perspectief, een beeld van de wereld dat ons helpt ermee om te gaan. We erkennen dat die wereld onafhankelijk van ons bestaat, maar dat we er wel op kunnen ingrijpen. En we gaan ervan uit dat de wereld de wereld …

Op 14 juli 1992 hield de toenmalige president van Frankrijk, Mitterand, een toespraak waarop veel kritiek is gekomen. Mitterrand maakte in deze toespraak een onderscheid tussen de Republiek en de Franse staat. Met de ‘Franse staat’ bedoelde Mitterrand het Frankrijk van de jaren 40.

Het Vichy-bewind is nog steeds een gevoelig thema in Frankrijk. Het regime dat van kracht was tussen 1940-1944 werd geleid door maarschalk Pétain. Het Vichy-tijdperk is voor de Fransen een gevoelig thema omdat het regime berucht is vanwege zijn collaboratie met de nazi’s. Met het onderscheid tussen ‘de Republiek’ en ‘de Franse staat’ probeerde Mitterand de verantwoordelijkheid voor de gruweldaden van het Vichy-regime te ontvluchten. In de toespraak stelde hij dat de Franse …

Uitgaande van de standaard mogelijke-werelden-semantiek is een object contingent dan en slechts dan als er tenminste één mogelijke wereld is waarin dat object niet bestaat. Een object is daarentegen noodzakelijk indien het object in iedere mogelijke wereld bestaat. Objecten kunnen zowel (deels) stoffelijk als geheel onstoffelijk zijn. De gehele getallen vormen bijvoorbeeld een klassiek voorbeeld van noodzakelijk bestaande objecten (tenminste, voor hen die platonist willen zijn ten aanzien van mathematische entiteiten). Daarentegen zijn de afzonderlijke tafels, stoelen, planten, bomen, dieren en mensen in onze leefwereld allemaal contingent. Voor iedere individuele tafel, stoel, etc… in onze ervaringswereld geldt immers dat er een mogelijke wereld is waarin dit object niet bestaat.

Een concept dat de filosofie reeds sinds haar ontstaan heeft beziggehouden is …

De tekst ‘Experience’ uit 1844 van de negentiende-eeuwse schrijver, filosoof en dichter Ralph Waldo Emerson (1803–1882) begint als volgt:

‘Where do we find ourselves? In a series of which we do not know the extremes, and believe that it has none. We wake and find ourselves on a stair; there are stairs below us, which we seem to have ascended; there are stairs above us, many a one, which go upward and out of sight. But the Genius which, according to the old belief, stands at the door by which we enter, and gives us the lethe to drink, that we may tell no tales, mixed the cup too strongly, and we cannot shake off the lethargy …

De grootste veroorzaker van de problemen waar wij als mensheid mee worstelen zijn we zelf. We storten ons in wereldoorlogen, we bedreigen ons eigen voortbestaan door atoombommen, door vervuiling en door uitputting van de grondstoffen die we niet kunnen missen voor het in stand houden van onze manier van samenleven. De laatste drie generaties hebben telkens het risico gelopen de laatste te zijn die in redelijke welstand kon leven, en iedere keer was tot het laatst niet te voorzien dat het niet verkeerd zou aflopen. Iedere keer zijn er mensen geweest die waarschuwden voor de gevaren die de mensheid bedreigden, en iedere keer waren er ook …

Jean-Francois Lyotard

Het begint al met het verlanglijstje. Wat moet ik daar nou weer op zetten? Is er iets waar ik echt behoefte aan heb, en dat ik ook van iemand anders wil krijgen? Een nieuwe computer wordt te duur voor een cadeau en een fles WC-eend te banaal. Maar wat dan wel? Het is peinzen en puzzelen. De vraag is niet: wat heb ik nodig? maar: wat kan ik vragen? Of liever: wat moet ik vragen? Wat is waard om te bezitten, wat is leuk om te ontvangen, wat kan ik nog een plaatsje geven? Mijn boekenkast is overvol, dus maar geen boeken dit jaar. Ook van …