Pentomino-app geïnstalleerd, met 920 verschillende puzzels. Werkt verslavend. Met je vinger de stukjes verschuiven totdat ze in de rechthoek passen. En iedere volgende puzzel is weer moeilijker. Gelukkig leer je ook bij, stap voor stap. Iedere oplossing helpt je de volgende te vinden. En tot nu toe, tot en met nummer 347, lukt het nog steeds om in een redelijke tijd tot een oplossing te komen. Maar niet door redeneren. Het redeneren heb ik achter me gelaten. Ik laat mijn vingers het werk doen. Ik zit er bij en ik kijk er naar. En ziedaar, alweer een puzzel opgelost. Hoe heb ik dat gedaan? Dat weet ik niet.

Filosofen hebben altijd de rede als hun instrument beschouwd. De rede, het bewuste denken, het redeneren, is dat wat aan de basis ligt van het argumenteren, wat dan weer leidt tot algemeen erkende waarheden. Maar nu zijn er wetenschappers die beweren dat bewust denken niet bestaat. Wat wij "bewustzijn" noemen doen zij af als een bijverschijnsel, een epifenomeen. Onze beslissingen worden volgens hen onbewust genomen, ons handelen wordt door het onbewuste gestuurd. En wat de rede daarvan zegt, dat zijn maar praatjes achteraf. Volgens die wetenschappers zijn we in feite robots met een passagier, die ziet wat er gebeurt, maar niet in kan grijpen.

Je hebt twee soorten vraagprocessen: de analytische en de synthetische, ofwel de majeutische en de creatieve. In het eerste geval probeer je een weg te volgen van vragen en antwoorden, die leidt van een probleemstelling naar een oplossing. Dat is wat Socrates doet in veel van de dialogen van Plato. In het tweede geval probeer je juist van de weg af te geraken om nieuwe terreinen te verkennen. Maar van de weg afraken kun je niet plannen. Dat moet spontaan gebeuren. Je stort je in het onbekende en hoopt daar iets nuttigs aan te treffen. Daar horen speciale vragen bij, zoals 'Po' van Edward de Bono. Maar ook met een vraag als “Wat is het?”, mits vele malen herhaald, kun je nieuwe terreinen betreden.